Tanderosie
Tanderosie is het oplossen van tandglazuur door zuur. Anders dan bij een gaatje zijn er geen bacteriën bij betrokken: het zuur uit voeding, drinken of uit uw maag lost de buitenste laag van uw tanden langzaam op. Het gaat sluipend en doet lang geen pijn, waardoor het vaak pas opvalt als er al glazuur verdwenen is.
Hoe herkent u tanderosie?
De eerste signalen zijn subtiel. Let op:
- Doorzichtige randen aan uw voortanden. Dit is vaak het allereerste teken: het glazuur wordt zo dun dat de snijranden glazig of grijzig lijken
- Uw tanden worden geler. Onder het witte glazuur zit geler tandbeen. Wordt het glazuur dunner, dan schemert dat door
- De glans verdwijnt. Tanden worden dof in plaats van glanzend
- Gevoeligheid voor koud, warm of zoet
- Kuiltjes of deukjes in het kauwvlak van uw kiezen, soms met een glanzend randje
- Uw tanden worden korter of de randen worden dunner en brokkelen af
- Vullingen die iets boven het tandoppervlak lijken uit te steken, doordat het glazuur eromheen is weggesleten
Twijfelt u? Bij een periodieke controle zien wij beginnende erosie meestal al voordat u er zelf iets van merkt.
Hoe ontstaat tanderosie?
Zuur komt van buiten of van binnen.
Van buiten, via voeding en drinken:
- Frisdrank, ook light en zero
- Vruchtensap, smoothies en citrusvruchten
- Sportdrank en energiedrank
- Wijn en mixdrankjes
- Azijn en zure snoep
Van binnen, via maagzuur:
- Terugstromend maagzuur (reflux of brandend maagzuur)
- Vaak braken, bijvoorbeeld bij een eetstoornis of bij zwangerschapsmisselijkheid
Verder speelt mee hoe vaak en hoe lang het zuur uw tanden raakt. De hele dag door kleine slokjes nemen is veel schadelijker dan hetzelfde glas in één keer opdrinken. Ook een droge mond vergroot het risico, want speeksel neutraliseert zuur en beschermt uw glazuur.
Kan tandglazuur zich herstellen?
Hier is een eerlijk antwoord op zijn plaats, omdat hier veel onjuiste informatie over rondgaat.
Afgesleten glazuur groeit niet terug. Glazuur bevat geen levende cellen en kan zichzelf niet opnieuw aanmaken. Tandpasta’s die beloven glazuur te herstellen of op te bouwen, kunnen dat niet waarmaken.
Wat wél kan: bij beginnend mineraalverlies, waarbij het glazuur nog aanwezig maar verzwakt is, kunnen mineralen terugkeren in het glazuur. Dat heet remineralisatie en fluoride helpt daarbij. Daarom is fluoridetandpasta zinvol en werkt het vooral preventief.
Kortom: verder verlies is goed te stoppen, maar wat al weg is, moet worden hersteld met tandheelkundig materiaal.
Wat kunt u zelf doen?
- Beperk het aantal eet- en drinkmomenten tot ongeveer zes à zeven per dag. Uw glazuur heeft tussendoor tijd nodig om te herstellen
- Drink zure dranken in één keer op, in plaats van er de hele middag aan te nippen
- Houd zuur niet in uw mond en spoel niet met frisdrank langs uw tanden
- Spoel na met water of neem een slokje melk
- Wacht na iets zuurs ongeveer een uur met poetsen. Direct na een zuurstoot is uw glazuur tijdelijk zachter en poetst u het letterlijk weg
- Poets met fluoridetandpasta en gebruik een zachte borstel zonder veel druk
- Kies vaker water, koffie of gewone thee zonder suiker. Die zijn niet schadelijk voor uw gebit
- Heeft u last van reflux of maagklachten? Bespreek dat met uw huisarts. Zolang het maagzuur blijft terugkomen, blijft het glazuur oplossen
Tanderosie of slijtage door tandenknarsen?
Beide leiden tot een korter en dunner gebit, maar de oorzaak verschilt en dus ook de aanpak.
Bij tanderosie lost glazuur op door zuur. Het oppervlak is dan vaak glad en glanzend, met afgeronde vormen en kuiltjes in de kiezen.
Bij tandenknarsen of klemmen slijt het gebit door mechanische kracht. De vlakken zijn dan juist vlak en scherp begrensd, en passen precies op elkaar.
In de praktijk komt de combinatie veel voor: zuur maakt het glazuur zachter, waarna knarsen het sneller wegslijt. Daarom kijken wij altijd naar beide.
Behandeling van tanderosie
De eerste stap is altijd de oorzaak stoppen. Blijft het zuur komen, dan slijt ook nieuw herstelmateriaal weer weg.
Is de erosie beperkt, dan geven we gericht advies over voeding, poetsen en fluoride, en houden we de slijtage bij vervolgcontroles nauwkeurig in de gaten met foto’s, zodat we zien of het proces stilstaat.
Is er al veel glazuur verdwenen en heeft u klachten van gevoeligheid of een veranderd uiterlijk, dan kunnen we tanden en kiezen herstellen. Meestal gebeurt dat met composiet, waarbij zo min mogelijk van uw eigen tand wordt weggehaald. Bij uitgebreidere schade zijn facings of kronen een optie. We stellen daarvoor eerst een behandelplan met kostenbegroting op.
