Slechte adem (halitose)
Slechte adem, in vaktaal halitose of foetor ex ore, komt veel voor en is bijna altijd goed te behandelen. In ongeveer negen van de tien gevallen ligt de oorzaak in de mond zelf. Dat is goed nieuws: het betekent dat er meestal iets concreets aan te doen is.
De belangrijkste oorzaak: tongbeslag
Achter op uw tong zit een ruw oppervlak met kleine papillen. Daartussen blijven bacteriën, dode cellen en voedselresten achter. Die vormen samen een wit of gelig laagje: tongbeslag.
De bacteriën in dat laagje breken eiwitten af en maken daarbij zwavelverbindingen. Dat zijn dezelfde stoffen die u ruikt bij rotte eieren. In onderzoek is tongbeslag veruit de meest voorkomende oorzaak van slechte adem.
Poets daarom ook uw tong, of gebruik een tongschraper. Werk van achter naar voren, met lichte druk. Wees niet te fanatiek: het gaat om het laagje, niet om schuren.
Andere oorzaken in de mond
- Ontstoken tandvlees en parodontitis. Bacteriën in verdiepte pockets veroorzaken geur die met poetsen alleen niet weggaat
- Tandplak en tandsteen die blijven zitten
- Voedselresten tussen de tanden die daar dagen kunnen blijven zitten als u niet ragt of flost
- Een droge mond. Speeksel spoelt bacteriën weg. Bij weinig speeksel neemt de geur toe. Dat verklaart ook waarom bijna iedereen ’s ochtends een minder frisse adem heeft: ’s nachts maakt u minder speeksel aan
- Gaatjes waarin voedselresten achterblijven
- Een kunstgebit of prothese die onvoldoende wordt gereinigd
- Roken
Komt slechte adem uit de maag?
Dat wordt vaak gedacht, maar het klopt zelden. Uw slokdarm is normaal gesproken gesloten, dus er ontsnapt geen geur uit uw maag. Alleen bij aanhoudend terugstromend maagzuur kan er een verband zijn.
Zoekt u dus naar een oorzaak in uw maag terwijl de mond niet goed is onderzocht, dan is de kans groot dat u op de verkeerde plek zoekt. Begin bij uw mond.
Een kleine groep mensen heeft slechte adem door een oorzaak buiten de mond, bijvoorbeeld ontstoken amandelen, chronische voorhoofdsholteontsteking of, zeldzaam, een aandoening van lever, nieren of ongereguleerde diabetes. Die adem heeft dan vaak een kenmerkende geur. Uw huisarts kan dat beoordelen.
Een vieze smaak in uw mond
Een vieze of vuile smaak gaat vaak samen met slechte adem en heeft meestal dezelfde oorzaken: tongbeslag, ontstoken tandvlees, een droge mond of een ontsteking rond een tand of kies.
Houdt de smaak aan, komt er een metaalachtige of etterige smaak bij, of merkt u zwelling of pijn? Maak dan een afspraak. Een vieze smaak op één plek wijst nogal eens op een ontsteking die behandeld moet worden.
Ook medicijnen kunnen een blijvende smaak veroorzaken. Overleg dat met uw huisarts of apotheek.
Hoe weet u of u slechte adem heeft?
Uzelf ruiken lukt bijna niet. U raakt gewend aan uw eigen geur. In uw hand blazen en ruiken werkt ook niet betrouwbaar, want u ademt dan vooral lucht uit uw longen uit en niet de lucht van achter uit uw mond.
Betrouwbaarder is het om iemand die u vertrouwt eerlijk te vragen. U kunt ook met een schoon lepeltje voorzichtig over uw tongrug schrapen en daaraan ruiken.
Sommige mensen zijn ervan overtuigd dat ze slechte adem hebben terwijl hun omgeving niets ruikt. Ook dat is een bekend en serieus te nemen probleem. Bespreek het gerust, dan kijken we samen wat er wel of niet aan de hand is.
Wat kunt u zelf doen?
- Poets twee keer per dag twee minuten met fluoridetandpasta
- Reinig dagelijks tussen uw tanden met ragers of floss
- Reinig dagelijks uw tong
- Drink voldoende water, zeker als uw mond snel droog aanvoelt
- Kauw suikervrije kauwgom om de speekselaanmaak te stimuleren
- Reinig uw prothese elke dag, ook aan de binnenkant
- Stop met roken
Wat mondwater en kauwgom wel en niet doen
Kauwgom, mondspray en de meeste mondwaters maskeren de geur tijdelijk. Ze nemen de oorzaak niet weg, dus na een uur is het terug.
Een antibacterieel mondspoelmiddel kan wel zinvol zijn als aanvulling, bijvoorbeeld bij tongbeslag, maar altijd naast goed poetsen en nooit in plaats daarvan. Gebruik mondwater niet direct na het poetsen, want dan spoelt u de fluoride uit uw tandpasta weg. Kies een ander moment op de dag.
Sterk alcoholhoudend mondwater kan uw mond juist droger maken en de klacht verergeren.
Knoflook, ui en koffie
Geur van knoflook en ui blijft niet in uw mond hangen maar komt via uw bloed in uw longen terecht. U ademt de geur dus letterlijk uit. Poetsen of kauwgom helpt daar nauwelijks tegen; het gaat vanzelf over als de stoffen zijn afgebroken. Dat kan tot een dag duren.
Wat wij voor u kunnen doen
Slechte adem is een klacht waar veel mensen zich voor schamen. U hoeft er bij ons niet omheen te draaien; wij horen het vaker en gaan er gewoon praktisch mee om.
Tijdens een afspraak kijken we naar uw tandvlees, uw tong, uw gebit en eventuele protheses, en beoordelen we of er ontstekingen of onbehandelde gaatjes zijn. Vaak is een grondige reiniging bij de mondhygiënist in combinatie met een aangepaste poetsinstructie al voldoende. Is er sprake van parodontitis, dan behandelen we dat gericht. Vinden we in uw mond geen verklaring, dan verwijzen we u door naar uw huisarts.
